این بخش چه میگوید؟
این بخش دربارهٔ مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و درآمدهای مرتبط با آن است: چه کسی، با چه نرخی و بر چه مبنایی مالیات میدهد، چه نقلوانتقالهایی معاف است و ارزش معاملاتی چگونه تعیین میشود.
| مورد | نرخ |
|---|---|
| نقل و انتقال قطعی املاک (فروشنده میپردازد) | ۵٪ ارزش معاملاتی |
| انتقال حق واگذاری محل (حق کسب و پیشه یا تصرف) | ۲٪ وجوه دریافتی |
| اولین انتقال ساختمانی که سازنده ساخته (علیالحساب) | ۱۰٪ ارزش معاملاتی، علاوه بر ۵٪ |
ارزش معاملاتی را کمیسیون تقویم املاک تعیین میکند. در سال اول ۲٪ میانگین قیمت روز منطقه است و هر سال دو واحد درصد بالا میرود تا به ۲۰٪ برسد.
نکته
شمارهٔ مواد ۶۰، ۶۲، ۷۳ و ۷۹ و همچنین ماده ۵۸ در متن منبع نیامده است و در اینجا هم نیست.
نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد (۵٪) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به مأخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق و به نرخ دو درصد (۲٪) در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات میباشد.
تبصره ۱- چنانچه برای مورد معامله ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد ارزش معاملاتی نزدیکترین محل مشابه مبنای محاسبهٔ مالیات خواهد بود.
تبصره ۲- حق واگذاری محل از نظر این قانون عبارت است از حق کسب یا پیشه یا حق تصرف محل یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری محل.
به زبان ساده
فروشنده (مالک عین یا صاحب حق) باید مالیات نقل و انتقال بدهد:
- فروش ملک: ۵٪ ارزش معاملاتی ملک؛
- واگذاری حق واگذاری محل (سرقفلی، حق کسب و پیشه یا تصرف): ۲٪ وجوهی که دریافت میکند.
اگر برای ملک ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد، ارزش معاملاتی نزدیکترین ملک مشابه مبنا است.
در مواردی که انتقال ملک در دفاتر اسناد رسمی انجام نمیشود نیز ارزش معاملاتی ملک طبق مقررات این فصول در محاسبهٔ مالیات مالک عمل خواهد بود و به طور کلی برای املاکی که ارزش معاملاتی آنها تعیین نشده ارزش معاملاتی نزدیکترین محل مشابه مناط اعتبار میباشد.
به زبان ساده
حتی اگر انتقال ملک بدون سند رسمی (مثلاً با قولنامه) انجام شود، مالیات باز هم بر اساس ارزش معاملاتی محاسبه میشود.
نقل و انتقال قطعی املاکی که به صورتی غیر از عقد بیع انجام میشود به استثنای نقل و انتقال بلاعوض که طبق مقررات مربوط مشمول مالیات است مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی املاک برابر مقررات این فصل خواهد بود و چنانچه عوضین هر دو ملک باشند هر یک از متعاملین به ترتیب فوق مالیات نقل و انتقال قطعی مربوط به ملک واگذاری خود را پرداخت خواهند نمود.
به زبان ساده
مالیات نقل و انتقال فقط مخصوص خرید و فروش نیست؛ معاوضه و انتقالهای دیگر هم مشمولاند (بهجز انتقال بلاعوض که مقررات جدا دارد). در معاوضهٔ دو ملک، هر طرف مالیات ملکی را که خودش واگذار میکند میدهد.
تعیین ارزش معاملاتی املاک بر عهدهٔ کمیسیون تقویم میباشد. کمیسیون مزبور موظف است ارزش معاملاتی موضوع این قانون را در سال اول معادل دو درصد (۲٪) میانگین قیمتهای روز منطقه با لحاظ ملاکهای زیر تعیین کند.
این شاخص هر سال به میزان دو واحد درصد افزایش مییابد تا زمانی که ارزش معاملاتی هر منطقه به بیست درصد (۲۰٪) میانگین قیمتهای روز املاک برسد.
الف- قیمت ساختمان با توجه به مصالح (اسکلت فلزی یا بتون آرمه یا اسکلت بتونی و سوله و غیره) و قدمت و تراکم و طریقهٔ استفاده از آن (مسکونی، تجاری، اداری، آموزشی، بهداشتی، خدماتی و غیره) و نوع مالکیت؛
ب- قیمت اراضی با توجه به نوع کاربری و موقعیت جغرافیایی از لحاظ (تجاری، صنعتی، مسکونی، آموزشی، اداری و کشاورزی).
این کمیسیون متشکل از پنج عضو است که در تهران از نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور، وزارتخانههای راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و شورای اسلامی شهر و در سایر شهرها از مدیران کل یا رؤسای ادارات امور مالیاتی، راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی و ثبت اسناد و املاک و یا نمایندگان آنها و نمایندهٔ شورای اسلامی شهر تشکیل میشود. کمیسیون مذکور هر سال یکبار ارزش معاملاتی املاک را به تفکیک عرصه و اعیان تعیین میکند.
در موارد تقویم املاک واقع در هر بخش و روستاهای تابعه بر اساس تقسیمات کشوری نمایندهٔ بخشدار یا شورای بخش در جلسات کمیسیون شرکت میکند. در صورت نبودن شورای اسلامی شهر یا بخش، یک نفر که کارمند دولت نباشد با معرفی فرماندار یا بخشدار مربوط در کمیسیون شرکت میکند.
کمیسیون تقویم املاک در تهران به دعوت سازمان امور مالیاتی کشور و در سایر شهرها به دعوت مدیر کل یا رئیس اداره امور مالیاتی در محل سازمان مذکور یا ادارات تابعه تشکیل میشود. جلسات کمیسیون با حضور حداقل چهار نفر از اعضاء رسمیت مییابد و تصمیمات متخذه با رأی حداقل سه نفر از اعضاء معتبر است. دبیری جلسات کمیسیون حسب مورد بر عهدهٔ نمایندهٔ سازمان یا اداره کل یا اداره امور مالیاتی است. ارزش معاملاتی تعیینشده حسب این ماده یک ماه پس از تاریخ تصویب نهایی کمیسیون تقویم املاک لازمالاجراء و تا تعیین ارزش معاملاتی جدید معتبر است.
تبصره ۱- سازمان امور مالیاتی کشور یا ادارات تابعه سازمان مزبور میتوانند قبل از اتمام دورهٔ یکساله در هر شهر یا بخش یا روستا در موارد زیر کمیسیون تقویم املاک را تشکیل دهند:
۱- برای تعیین ارزش معاملاتی نقاطی که فاقد ارزش معاملاتی است؛
۲- برای تعدیل ارزش معاملاتی تعیینشدهٔ نقاطی که حسب تشخیص سازمان امور مالیاتی کشور در مقایسه با نقاط مشابه هماهنگی لازم را نداشته یا با توجه به معیارهای ذکرشده در این ماده تغییرات عمده در ارزش آمده باشد.
ارزش معاملاتی تعیینشده حسب این تبصره پس از یک ماه از تاریخ تصویب نهایی کمیسیون تقویم املاک لازمالاجراء و تا تعیین ارزش معاملاتی جدید معتبر است.
تبصره ۲- در مواردی که کمیسیون تقویم موضوع این ماده پس از دوبار دعوت تشکیل نشود یا پس از تشکیل دو جلسه تصمیم مقتضی در مورد تعیین ارزش معاملاتی حاصل نشود سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است آخرین ارزش روز املاک تعیینشده توسط کمیسیون تقویم را با شاخص بهای کالاها و خدمات اعلامی توسط مراجع قانونی ذیصلاح تعدیل و ارزش معاملاتی را مطابق مقررات این ماده تعیین کند.
تبصره ۳- در مواردی که ارزش معاملاتی موضوع این ماده مطابق دیگر قوانین و مقررات مأخذ محاسبهٔ سایر عوارض و وجوه قرار میگیرد مأخذ محاسبهٔ عوارض و وجوه یادشده بر مبنای درصدی از ارزش معاملاتی موضوع این ماده میباشد که با پیشنهاد مشترک وزارت امور اقتصادی و دارایی و دستگاه ذیربط به تصویب هیأت وزیران یا مراجع قانونی مرتبط میرسد. درصد مذکور باید به نحوی تعیین گردد که مأخذ محاسبهٔ عوارض و وجوه یادشده بیش از نرخ تورم رسمی اعلامی از طرف مراجع قانونی ذیربط افزایش نیافته باشد.
به زبان ساده
ارزش معاملاتی با کمیسیون تقویم املاک است. در سال اول ۲٪ میانگین قیمت روز منطقه است و هر سال ۲ واحد درصد بالا میرود تا به ۲۰٪ میانگین قیمت روز برسد. ملاکها: برای ساختمان مصالح، قدمت، تراکم و نوع استفاده و مالکیت؛ برای زمین نوع کاربری و موقعیت جغرافیایی. عرصه و اعیان جداگانه ارزشگذاری میشوند.
- کمیسیون پنج عضو دارد (نمایندگان سازمان امور مالیاتی، راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، ثبت اسناد و املاک و شورای اسلامی شهر) و سالی یکبار ارزشها را تعیین میکند؛
- جلسه با حداقل چهار عضو رسمی است و تصمیم با رأی حداقل سه نفر معتبر است؛
- ارزش جدید یک ماه پس از تصویب نهایی لازمالاجراست؛
- اگر کمیسیون پس از دو بار دعوت تشکیل نشود یا پس از دو جلسه به نتیجه نرسد، سازمان مالیاتی آخرین ارزش را با شاخص بهای کالاها و خدمات تعدیل میکند؛
- عوارض و وجوه دیگری که بر مبنای ارزش معاملاتی محاسبه میشوند نباید بیش از نرخ تورم رسمی افزایش یابند.
نقل و انتقال قطعی املاکی که در اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی به عمل آمده و یا خواهد آمد و واحدهای مسکونی از طرف شرکتهای تعاونی مسکن به اعضای آنها مشمول مالیات موضوع این فصل نخواهد بود.
به زبان ساده
انتقالهایی که در اجرای قوانین اصلاحات ارضی انجام شده یا میشود، و واگذاری واحد مسکونی از تعاونی مسکن به اعضایش، از مالیات نقل و انتقال معاف است.
در صورتی که انتقالگیرنده دولت یا شهرداریها یا مؤسسات وابسته به آنها بوده و همچنین در مواردی که ملک به وسیلهٔ اجرای ثبت و یا سایر ادارات دولتی به قائممقامی مالک انتقال داده میشود چنانچه بهای مذکور در سند کمتر از ارزش معاملاتی باشد در محاسبهٔ مالیات موضوع ماده (۵۹) این قانون بهای مذکور در سند به جای ارزش معاملاتی هنگام انتقال حسب مورد ملاک عمل قرار خواهد گرفت.
به زبان ساده
اگر دولت یا شهرداری (یا مؤسسههای وابسته) ملک را بخرد، یا اجرای ثبت و ادارات دولتی بهجای مالک آن را منتقل کنند، و بهای سند کمتر از ارزش معاملاتی باشد، مالیات بر اساس بهای مندرج در سند حساب میشود.
فسخ معاملات قطعی املاک بر اساس حکم مراجع قضایی به طور کلی و اقاله یا فسخ معاملات قطعی املاک در سایر موارد تا شش ماه بعد از انجام معامله به عنوان معامله جدید مشمول مالیات موضوع این فصل نخواهد بود.
به زبان ساده
فسخ معامله با حکم دادگاه همیشه معامله جدید حساب نمیشود. اقاله یا فسخ غیرقضایی هم اگر تا شش ماه پس از معامله انجام شود، مالیات جدید ندارد.
املاکی که در اجرای ماده (۳۴) اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک مصوب مرداد ماه ۱۳۲۰ و اصلاحات بعدی آن به دولت تملیک میشود از پرداخت مالیات نقل و انتقال قطعی معاف است.
به زبان ساده
املاکی که طبق ماده ۳۴ قانون ثبت به دولت تملیک میشود از مالیات نقل و انتقال معاف است.
اولین انتقال قطعی واحدهای مسکونی ارزان و متوسط قیمت که ظرف مدت ده سال از تاریخ تصویب این قانون مطابق ضوابط و قیمتهایی که وزارتخانههای مسکن و شهرسازی و امور اقتصادی و دارایی تعیین مینمایند احداث و حداکثر در مدت یک سال از تاریخ انقضای مهلت اجرای برنامهٔ احداث که حسب مورد توسط وزارت مسکن و شهرسازی یا شهرداری محل تعیین میشود منتقل گردد از پرداخت مالیات بر نقل و انتقال قطعی املاک معاف میباشد.
به زبان ساده
اولین انتقال واحدهای مسکونی ارزان و متوسط قیمت که طبق ضوابط و قیمتهای وزارت راه و شهرسازی و وزارت اقتصاد ساخته شوند و حداکثر ظرف یک سال از پایان مهلت برنامهٔ احداث منتقل گردند، از مالیات نقل و انتقال معاف است.
هر گونه مال و یا وجوهی که از طرف وزارتخانهها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و یا شهرداریها بابت عین یا حقوق راجع به املاک و اراضی برای ایجاد و یا توسعهٔ مناطق نظامی یا مرافق عامه از قبیل توسعه یا احداث جاده، راهآهن، خیابان، معابر، لولهکشی آب و نفت و گاز، حفر نهر و نظایر آنها به مالک یا صاحب حق تعلق میگیرد یا به حساب وی به ودیعه گذاشته میشود از مالیات نقل و انتقال موضوع این فصل معاف خواهد بود.
املاکی که طبق قوانین مربوطه در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده یا میرسد در صورت انتقال به سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به کل مالیات نقل و انتقال قطعی متعلق و در سایر موارد که مالکیت در دست اشخاص باقی میماند نسبت به پنجاه درصد (۵۰٪) مالیات مربوط به درآمد موضوع فصل مالیات بر درآمد املاک از معافیت مالیاتی برخوردار خواهد شد و همچنین هرگونه وجه یا مالی که از طرف اشخاص مذکور بابت تملک املاک یا حقوق واقع در محدودهٔ طرحهای نوسازی، بهسازی و بازسازی محلات قدیمی و بافتهای فرسودهٔ شهرها به مالکین یا صاحبان حق تعلق میگیرد از پرداخت مالیات نقل و انتقال معاف است.
به زبان ساده
از مالیات نقل و انتقال معاف است:
- پول یا مالی که دولت، شرکتهای دولتی یا شهرداری برای مناطق نظامی و مرافق عامه (جاده، راهآهن، خیابان، لولهکشی، نهر و مانند آن) به مالک میدهد یا به نام او به ودیعه میگذارد؛
- املاک ثبتشده در فهرست آثار ملی اگر به سازمان میراث فرهنگی منتقل شوند (کل مالیات نقل و انتقال)؛ و اگر در دست مالک بماند، ۵۰٪ مالیات درآمد املاک؛
- وجهی که بابت تملک ملک یا حق در محدودهٔ طرحهای نوسازی، بهسازی و بازسازی بافت فرسوده به مالکان پرداخت میشود.
زمینهایی که از طریق اسناد عادی معامله گردیده است در موقع تنظیم سند رسمی به نام خریدار قیمت اعیان احداثشده وسیلهٔ خریدار در محاسبه منظور نخواهد شد مشروط بر این که موضوع مورد تأیید مراجع ذیصلاح دولتی یا محاکم قضایی یا شهرداری محل که ملک در محدودهٔ آن واقع است حسب مورد قرار گرفته باشد.
به زبان ساده
اگر زمینی با سند عادی معامله شده و خریدار خودش روی آن بنا ساخته باشد، هنگام تنظیم سند رسمی به نام او قیمت بنای ساختهشده در محاسبهٔ مالیات نمیآید، به شرط اینکه مراجع ذیصلاح دولتی، دادگاه یا شهرداری محل این موضوع را تأیید کرده باشند.
در مواردی که پس از پرداخت مالیات از طرف مؤدی معامله انجام نشود اداره امور مالیاتی مربوط مکلف است بنا به درخواست مؤدی و تأیید دفتر اسناد رسمی مربوط مبنی بر عدم ثبت معامله ظرف پانزده روز از تاریخ اعلام دفتر اسناد رسمی مالیات وصولشدهٔ متعلق به معامله انجامنشده را از محل وصولی جاری طبق مقررات این قانون مسترد دارد. حکم این ماده در مورد استرداد مالیاتهای مربوط به حق واگذاری و درآمد اتفاقی نیز جاری خواهد بود.
به زبان ساده
اگر مالیات پرداخت شود ولی معامله انجام نشود، مؤدی میتواند با تأیید دفتر اسناد رسمی مبنی بر عدم ثبت معامله درخواست استرداد بدهد و اداره مالیاتی باید ظرف ۱۵ روز از تاریخ اعلام دفتر اسناد رسمی مالیات را پس بدهد. این حکم دربارهٔ مالیات حق واگذاری و درآمد اتفاقی هم صدق میکند.
در مورد املاک با عنوان دستدارمی یا عناوین دیگر که حسب عرف محل در تصرف شخصی است چنانچه متصرف تمامی حقوق خود نسبت به ملک را به دیگری منتقل نماید انتقال مزبور مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی املاک برابر مقررات این فصل میباشد. همچنین در مورد درآمد حاصل از واگذاری سایر حقوق مربوط به این نوع املاک متصرف از نظر مالیاتی مانند مالک حسب مورد مشمول مالیات مربوط خواهد بود و در موارد فوق تاریخ تصرف تاریخ تملک متصرف محسوب میگردد.
به زبان ساده
ملکی که بهصورت دستدارمی (یا عناوین مشابه) در تصرف کسی است، اگر او همهٔ حقوقش را منتقل کند مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی است. برای درآمد ناشی از واگذاری سایر حقوق هم متصرف مانند مالک حساب میشود و تاریخ تصرف، تاریخ تملک اوست.
از نظر مالیاتی مستأجرین املاک اوقافی اعم از این که اعیان مستحدثه در آن داشته یا نداشته باشند نسبت به عرصه مشمول مقررات این فصل خواهند بود.
تبصره ۱- در محاسبهٔ مالیات اینگونه مؤدیان تاریخ اجاره به جای تاریخ تملک منظور خواهد شد.
تبصره ۲- حکم این ماده در مواردی که ملک توسط مستأجر واگذار میشود مانع اجرای تبصرهٔ (۷) ماده (۵۳) این قانون نخواهد بود.
به زبان ساده
مستأجران املاک وقفی، چه بنا ساخته باشند چه نه، نسبت به عرصه مشمول مقررات این فصلاند و تاریخ اجاره جای تاریخ تملک مینشیند. اگر مستأجر ملک را به دیگری واگذار کند، قاعدهٔ کسر اجارهٔ عرصه (تبصرهٔ ۷ ماده ۵۳) همچنان برقرار است.
در مواردی که نقل و انتقال موضوع ماده (۵۲) این قانون حسب مورد مشمول مواد (۵۹) یا (۷۷) باشد وجوه دیگری بابت مالیات بر درآمد نقل و انتقال مزبور مطالبه نخواهد شد.
به زبان ساده
اگر نقل و انتقال مشمول ماده ۵۹ یا ۷۷ باشد، مالیات دیگری بابت درآمد همین نقل و انتقال گرفته نمیشود.
درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان حسب مورد مشمول مقررات مالیات بر درآمد موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم این قانون خواهد بود.
تبصره ۱- اولین نقل و انتقال ساختمانهای مذکور علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (۵۹) این قانون مشمول مالیات علیالحساب به نرخ ده درصد (۱۰٪) به مأخذ ارزش معاملاتی ملک مورد انتقال است. مالیات قطعی مؤدیان موضوع این ماده پس از رسیدگی طبق مقررات مربوط تعیین میشود.
تبصره ۲- شمول مقررات این ماده در خصوص ساخت و فروش ساختمان توسط اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار آن نگذشته باشد.
تبصره ۳- شهرداریها موظفند همزمان با صدور پروانهٔ ساخت و همچنین در هنگام صدور پایان کار مراتب را به منظور تشکیل پروندهٔ مالیاتی به اداره امور مالیاتی ذیربط به ترتیبی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین میگردد، گزارش کنند.
تبصره ۴- شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت از حکم مفاد این ماده مستثنی است.
تبصره ۵- آییننامهٔ اجرائی این ماده در مورد نحوهٔ تعیین درآمد مشمول مالیات و چگونگی تسویهٔ علیالحساب مالیاتی با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی ظرف مدت سه ماه پس از تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران میرسد.
به زبان ساده
کسی که ساختمان میسازد و میفروشد (حقیقی یا حقوقی)، درآمدش مشمول مالیات بر درآمد مشاغل یا اشخاص حقوقی است (فصل چهارم یا پنجم همین باب).
- در اولین فروش ساختمان، علاوه بر مالیات نقل و انتقال ۵٪، ۱۰٪ ارزش معاملاتی بهعنوان علیالحساب گرفته میشود و مالیات قطعی پس از رسیدگی تعیین میشود؛
- برای اشخاص حقیقی، این ماده فقط تا سه سال بعد از پایانکار ساختمان اعمال میشود؛
- شهرداریها باید هنگام صدور پروانهٔ ساخت و پایانکار به اداره مالیاتی گزارش بدهند؛
- شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت مستثنیاند.
در مورد واگذاری هر یک از حقوق مذکور در ماده (۵۲) این قانون از طرف مالک عین غیر از مواردی که ضمن مواد (۵۳) تا (۷۷) این قانون ذکر شده است دریافتی مالک به نرخهای مذکور در ماده (۵۹) مأخذ محاسبهٔ مالیات قرار خواهد گرفت.
به زبان ساده
اگر مالک ملک هر یک از حقوق ماده ۵۲ را به دیگری واگذار کند و آن مورد در مواد ۵۳ تا ۷۷ نیامده باشد، دریافتی مالک با نرخهای ماده ۵۹ مالیات میشود.
مؤدیان موضوع این فصل مکلفند اظهارنامهٔ مالیاتی خود را روی نمونهای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و در دسترس آنها قرار میگیرد تنظیم و در مورد حق واگذاری محل و نیز مؤدیان موضوع ماده (۷۴) این قانون تا سی روز پس از انجام معامله و در سایر موارد تا آخر تیرماه سال بعد به انضمام مدارک مربوط به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و مالیات متعلق را طبق مقررات پرداخت نمایند.
تبصره ۱- در مواردی که معاملات موضوع ماده (۵۲) این قانون به موجب اسناد رسمی انجام میگیرد مؤدی مکلف است قبل از انجام معامله میزان دریافتی و یا درآمد موضوع هر یک از مالیاتهای مندرج در ماده (۱۸۷) این قانون را به تفکیک به اداره امور مالیاتی ذیربط اعلام دارد. این اعلام به استثنای مواردی که موجر تغییر ننموده، به منزلهٔ انجام تکالیف مقرر در متن این ماده میباشد.
تبصره ۲- در مواردی که معاملات موضوع این فصل به موجب اسناد رسمی انجام نمیگیرد انتقالگیرنده مکلف است مراتب را ظرف سی روز از تاریخ انجام معامله کتباً به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک اطلاع دهد.
به زبان ساده
مؤدیان این فصل باید اظهارنامه مالیاتی را روی فرم سازمان امور مالیاتی تنظیم و با مدارک به اداره مالیاتی محل ملک تحویل دهند و مالیات را بپردازند:
- برای حق واگذاری محل و مؤدیان ماده ۷۴ (دستدارمی): تا ۳۰ روز پس از معامله؛
- در سایر موارد (از جمله اجاره): تا آخر تیرماه سال بعد.
اگر معامله با سند رسمی انجام شود، مؤدی باید پیش از معامله میزان دریافتی یا درآمد مشمول هر یک از مالیاتهای ماده ۱۸۷ را به تفکیک به اداره مالیاتی اعلام کند. اگر معامله سند رسمی نداشته باشد، انتقالگیرنده باید ظرف ۳۰ روز کتباً به اداره مالیاتی محل ملک اطلاع دهد.