فصل 5 — حوادث، بیماری‌ها و بارداری مواد 62 تا 66

غرامت دستمزد — مزد ایام بیماری و حادثه و مسئولیت کارفرما

غرامت دستمزد ایام بیماری چقدر است و از چه روزی پرداخت می‌شود؟ مواد ۶۲ تا ۶۶: نحوهٔ محاسبه، مسئولیت کارفرما و بیمهٔ شخص ثالث.

این بخش چه می‌گوید؟

اگر به‌خاطر بیماری یا حادثه نتوانید کار کنید، سازمان غرامت دستمزد می‌دهد. این بخش مبلغ و مدت آن را مشخص می‌کند:

وضعیتمیزان غرامت روزانه
دارای همسر، فرزند یا پدر و مادر تحت تکفل۳/۴ آخرین مزد روزانه
بدون افراد تحت تکفل۲/۳ آخرین مزد روزانه
بدون تحت تکفل و بستری به هزینهٔ سازمان۱/۲ آخرین مزد روزانه

در بیماری (نه حادثه) اگر بستری نشوید، پرداخت از روز چهارم شروع می‌شود؛ در حادثهٔ ناشی از کار و بیماری حرفه‌ای از همان روز اول.

مدت پرداخت غرامت دستمزد ایام بیماری و میزان آن به شرح زیر می‌باشد:

۱ – غرامت دستمزد از اولین روزی که بیمه شده بر اثر حادثه یا بیماری حرفه‌ای و به موجب تشخیص سازمان تأمین خدمات درمانی قادر به کار نباشد پرداخت خواهد شد.

در مواردی که عدم اشتغال به کار و معالجه به سبب بیماری باشد در صورتی که بیمار در بیمارستان بستری نشود غرامت دستمزد از روز چهارم پرداخت خواهد شد.

۲ – پرداخت غرامت دستمزد تا زمانی که بیمه شده به تشخیص سازمان تأمین خدمات درمانی قادر به کار نبوده و به موجب مقررات این قانون از کار افتاده شناخته نشده باشد ادامه خواهد یافت.

۳ – غرامت دستمزد بیمه شده‌ای که دارای همسر یا فرزند یا پدر و مادر تحت تکفل باشد به میزان سه چهارم آخرین مزد یا حقوق روزانه او پرداخت می‌گردد.

۴ – غرامت دستمزد بیمه شده‌ای که همسر یا فرزند یا پدر و مادر تحت تکفل نداشته باشد معادل دو سوم آخرین مزد یا حقوق روزانه او می‌باشد مگر اینکه بیمه شده به هزینه سازمان تأمین خدمات درمانی بستری شود که در این صورت غرامت دستمزد معادل یک دوم آخرین مزد یا حقوق روزانه وی خواهد بود.

۵ – هر گاه سازمان تأمین خدمات درمانی بیمه شده‌ای را برای معالجه به شهرستان دیگری اعزام دارد و درمان او را به طور سرپایی انجام دهد علاوه بر غرامت دستمزد متعلق معادل صد درصد غرامت دستمزد روزانه هم بابت هزینه هر روز اقامت او پرداخت خواهد شد.

در صورتی که به تشخیص پزشک معالج مادام که بیمار احتیاج به همراه داشته باشد علاوه بر مخارج مسافرت معادل پنجاه درصد حقوق یا دستمزد بیمه شده نیز به همراه بیمار از طرف سازمان پرداخت خواهد شد.

به زبان ساده

غرامت دستمزد ایام بیماری:

  • ۱. شروع: از اولین روزی که بیمه‌شده بر اثر حادثه یا بیماری حرفه‌ای قادر به کار نباشد. در بیماری عادی، اگر بستری نشود، از روز چهارم؛
  • ۲. مدت: تا زمانی که به تشخیص سازمان قادر به کار نباشد و از‌کارافتاده شناخته نشده باشد؛
  • ۳. میزان با تحت تکفل: ۳/۴ آخرین مزد روزانه (همسر، فرزند یا پدر و مادر تحت تکفل)؛
  • ۴. میزان بدون تحت تکفل: ۲/۳ آخرین مزد روزانه، و ۱/۲ اگر به هزینهٔ سازمان بستری شود؛
  • ۵. اعزام به شهر دیگر: اگر درمان سرپایی باشد، علاوه بر غرامت، ۱۰۰٪ غرامت روزانه بابت هزینهٔ اقامت هر روز؛ و در صورت نیاز به همراه، ۵۰٪ حقوق یا دستمزد بیمه‌شده برای همراه پرداخت می‌شود.

در مورد بیماریها یا حوادث آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده به منظور محاسبه غرامت دستمزد ایام بیماری عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت شده است در آخرین ۹۰ روز قبل از شروع بیماری تقسیم به روزهای کار و در مورد بیمه‌شدگانی که کارمزد دریافت می‌کنند آخرین مزد عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت شده است در آخرین ۹۰ روز قبل از شروع بیماری تقسیم بر نود مشروط بر اینکه غرامت دستمزد این مبلغ از غرامت دستمزدی که به حداقل مزد کارگر عادی تعلق می‌گیرد کمتر نباشد. در صورتی که بیمه شده دریافت‌کننده کارمزد ظرف سه ماه مذکور مدتی از غرامت دستمزد استفاده کرده باشد متوسط دستمزدی که مبنای محاسبه غرامت دستمزد مذکور قرار گرفته است به منزله دستمزد روزانه ایام بیماری تلقی و در محاسبه منظور خواهد شد.

به زبان ساده

«آخرین مزد روزانه» برای محاسبهٔ غرامت یعنی جمع دریافتی مشمول حق بیمه در ۹۰ روز قبل از شروع بیماری، تقسیم بر روزهای کار. برای بیمه‌شدگانی که کارمزد می‌گیرند این جمع بر ۹۰ تقسیم می‌شود، به شرط آنکه غرامت حاصل کمتر از غرامت حداقل مزد کارگر عادی نباشد. اگر بیمه‌شدهٔ کارمزدگیر در همین سه ماه مدتی غرامت گرفته باشد، متوسط دستمزد مبنای آن غرامت به‌عنوان دستمزد روزهای بیماری حساب می‌شود.

در مواردی که کارفرمایان طبق قوانین و مقررات دیگری مکلف باشند حقوق یا مزد بیمه‌شدگان بیمار خود را پرداخت نمایند سازمان تأمین خدمات درمانی فقط عهده‌دار معالجه آنها طبق مقررات این قانون خواهد بود.

تبصره — در مواردی که کارفرمایان طبق قوانین دیگری مکلف باشند حقوق کارگران مسلول خود را پرداخت نمایند سازمان فقط عهده‌دار معالجه آنها طبق مقررات این قانون خواهد بود.

به زبان ساده

اگر طبق قوانین دیگر خود کارفرما موظف باشد مزد یا حقوق بیمارِ بیمه‌شده را بدهد، سازمان تأمین خدمات درمانی فقط هزینهٔ درمان را می‌پردازد. تبصره همین حکم را دربارهٔ کارگران مسلول برقرار می‌کند.

در صورت وقوع حادثه ناشی از کار کارفرما مکلف است اقدامات لازم اولیه را برای جلوگیری از تشدید وضع حادثه دیده به عمل آورده و مراتب را ظرف سه روز اداری کتباً به اطلاع سازمان برساند. در صورتی که کارفرما بابت اقدامات اولیه مذکور متحمل هزینه‌ای شده باشد سازمان تأمین خدمات درمانی هزینه‌ای مربوط را خواهد پرداخت.

به زبان ساده

هنگام حادثهٔ ناشی از کار، کارفرما باید اقدامات اولیه برای جلوگیری از بدتر شدن وضع مصدوم انجام دهد و ظرف سه روز اداری کتباً به سازمان اطلاع دهد. هزینه‌ای که بابت این اقدامات کرده، سازمان تأمین خدمات درمانی به او برمی‌گرداند.

در صورتی که ثابت شود وقوع حادثه مستقیماً ناشی از عدم رعایت مقررات حفاظت فنی و بروز بیماری ناشی از عدم رعایت مقررات بهداشتی و احتیاط لازم از طرف کارفرما یا نمایندگان او بوده سازمان تأمین خدمات درمانی و سازمان هزینه‌های مربوط به معالجه و غرامات و مستمریها و غیره را پرداخته و طبق ماده ۵۰ این قانون از کارفرما مطالبه و وصول خواهد نمود.

تبصره ۱ — مقصر می‌تواند با پرداخت معادل ده سال مستمری موضوع این ماده به سازمان از این بابت بری‌الذمه شود.

تبصره ۲ — هر گاه بیمه شده مشمول مقررات مربوط به بیمه شخص ثالث باشد در صورت وقوع حادثه سازمان و سازمان تأمین خدمات درمانی و یا شخصاً کمکهای مقرر در این قانون را نسبت به بیمه شده انجام خواهند داد و شرکتهای بیمه موظفند خسارات وارده به سازمانها را در حدود تعهدات خود نسبت به شخص ثالث بپردازند.

به زبان ساده

اگر ثابت شود حادثه مستقیماً ناشی از رعایت‌نکردن مقررات حفاظت فنی بوده یا بیماری ناشی از رعایت‌نکردن مقررات بهداشتی و احتیاط لازم از سوی کارفرما یا نمایندگانش بوده، سازمان‌ها هزینهٔ معالجه، غرامت‌ها و مستمری‌ها را می‌پردازند و طبق ماده ۵۰ از کارفرما می‌گیرند.

طبق تبصره ۱ مقصر می‌تواند با پرداخت معادل ده سال مستمری به سازمان از این بابت بری‌الذمه شود. تبصره ۲: اگر بیمه‌شده مشمول بیمهٔ شخص ثالث هم باشد، سازمان‌ها کمک‌های قانونی را انجام می‌دهند و شرکت‌های بیمه موظف‌اند خسارت وارد به سازمان‌ها را در حدود تعهد خود بپردازند.

پرسش‌های پرتکرار این بخش