این بخش چه میگوید؟
قواعد ایمنی ماشینهایی که مواد جامد را خُرد یا پودر میکنند: کنکاسور، خردکن و آسیاب. مهمترین الزامها: بستهبودن ماشین و مکنده برای گردوغبار، حفاظ روی قسمتهای متحرک، دهانهٔ تغذیهٔ ایمن و جداکنندهٔ مغناطیسی برای جلوگیری از جرقه و انفجار.
تعاریف
الف – کنکاسور: منظور از کنکاسور ماشینی است که در آن مواد جامد خشک تا حدود یک متر و نیم ضخامت در نتیجه فشار، ضربه یا اصطکاک تبدیل به قطعات از ضخامت ۵ تا ۱۵ سانتی متر میشود.
ب – خرد کن: منظور از خردکن ماشینی است که معمولاً برای خرد کردن موادی به کار میرود که ضخامت آنها در حدود ۱۵ سانتی متر باشد.
ج – آسیاب: منظور از آسیاب ماشینی است که ذرات ریز مواد خشک یا مرطوب در آن به صورت پودر در میآید.
مقررات
عملیات خردکردن، ریز کردن و آسیاب نمودن که همراه با تولید گرد و غبار میباشد و در محلهای مسقف و محصور انجام میگیرد، باید در ماشینهای سربسته که مجهز به دستگاه مکنده باشد انجام شود تا از انتشار گرد و غبار جلوگیری گردد. همچنین در صورت لزوم کارگاه نیز باید مجهز به وسیله مکنده مؤثر باشد.
به زبان ساده
خرد و آسیابکردن همراه با گردوغبار در محل سرپوشیده، باید در ماشین سربسته مجهز به مکنده انجام شود.
قسمتهای متحرک کنکاسور، خردکن و آسیاب که خطراتی در بر دارد باید طبق مقررات آییننامه حفاظتی وسایل انتقال نیرو حفاظ گذاری شود. در جایی که نصب حفاظ عملی نباشد این قسمتها را باید با نردههای حفاظتی محصور نمود و در صورتی که فاصله این قسمتها تا سطح محل کار کمتر از ۱۵ سانتی متر باشد باید پاگیری نیز در نظر گرفت.
در صورتی که دهانه کنکاسور، خردکن و آسیابها فاقد حفاظ باشد باید مجهز به وسیله تغذیه مکانیکی گردد.
وقتی قیف کنکاسور، خردکن و آسیاب که با دست تغذیه میشود طوری قرار گرفته باشد که احتمال پا گذاردن یا سقوط کارگران در آن برود دهانه آن پوشانده شده و یا بهوسیله نرده حفاظتی و پاگیر محصور گردد.
کنکاسور، خردکنها یا آسیابهایی که بهوسیله محور انتقال نیروی مشترک به حرکت میآید باید دارای دوشاخه تسمه یا کلاج اصطکاکی مطمئن برای راه انداختن و از کار بازداشتن ماشین باشد بهطوریکه:
الف – بتوان در موارد اضطراری ماشین را فوراً متوقف کرد.
ب – شروع کار مجدد ماشین قبل از آزاد کردن دوشاخه تسمه یا کلاچ اصطکاکی مقدور نباشد.
سطح داخل محفظه خردکنندهها و آسیابها که مواد خشک قابل احتراق در آنها خرد میشود باید از برنج، برنز و یا سایر موادی که تولید جرقه نمیکنند ساخته شود.
خرد کردن و آسیاب نمودن موادی که تولید غبار قابل انفجار مینماید باید با وسایل خاصی صورت گیرد و در انجام این اعمال باید مقررات حفاظتی مربوط به آییننامه حفاظتی مواد خطرناک و قابل اشتعال قابل احتراق و انفجار رعایت شود.
مواد قابل احتراق را قبل از ورود به دستگاه خردکن یا آسیاب باید از روی یک جداکننده مغناطیسی با ابعاد و قدرت کافی که دارای تمیز کننده خودکار باشد عبور داد تا کاملاً اطمینان حاصل شود که میخ، مفتول و یا سایر مواد آهنی موجود در آن جذب آهن ربا شده است.
جداکننده مغناطیسی که در دستگاه خردکننده یا آسیاب مورد استفاده قرار میگیرد باید مجهز به ضامن خودکاری باشد تا در موقع عمل کردن دستگاه جداکننده جریان ورود مواد را قطع نماید و یا این که دارای وسیله اعلام خطر مطمئنی باشد که در چنین مواردی به طور خودکار بکار افتد.
در صورتی که مواد قابل احتراق تهیه شده در چند دستگاه خردکن به داخل دهانه مشترک تخلیه شود در صورت وقوع احتراق برای جلوگیری از توسعه آن باید هر یک از دستگاهها بهوسیله دریچه گردان اختصاصی یا خفه کن از سایر دستگاهها مجزا شود.
کنکاسورها باید مجهز به حفاظ محکمی باشند تا کارگران را در مقابل خطرات ناشی از پرتاب مواد به خارج محفوظ نماید.
کارگرانی که در بالای دهانههای باز کنکاسورهای گردان کار میکنند باید با کمربند حفاظتی و طنابی که به تکیه گاه محکمی متصل شده مجهز باشند.
دهانههای ورودی و خروجی مواد خرد شده در کلیه دستگاههای خرد کن باید به نحوی ساخته و یا محافظت شده باشد که دستهای کارگر نتواند با قسمتهای متحرک ماشین در داخل آن تماس پیدا کند.
برای دوطرف دستگاههای خرد کن گلولهای و لولهای که فاصله قسمت زیر آنها تا کف محل کار کمتر از ۲/۶ متر میباشد باید حفاظ یا نرده حفاظتی پیشبینی شود.
راهروهای زیر دستگاههای خردکن گلولهای یا لولهای باید در دو طرف و بالا مجهز به حفاظ یا نرده حفاظتی باشد.
گوههایی که برای باز کردن درهای دستگاههای خردکن گلولهای به کار میرود باید بهوسیله کابل قابل انعطاف یا زنجیر به درپوش متصل شده و یا اینکه بهوسیله گرههایی نگهداری شود تا در حین کار از پرتاب شدن و اصابت آن به کارگران جلوگیری گردد.
تخماقهای با سقوط آزاد برای خرد کردن قطعات چدن یا مواد مشابه باید در محلی قرار گیرد که از مسیر عبور کارگران دور بوده و بهوسیله جدارهای محکم بتونی فولادی یا چوبی با ارتفاع کافی محصور شود تا حفاظت افرادی را که با این دستگاهها کار کرده یا از مجاور آن میگذرند در مقابل پرتاب ذرات فلز خرد شده تأمین نماید.
این آییننامه که مشتمل بر ۱۷ ماده میباشد به استناد ماده ۴۷ قانون کار (ماده ۴۷ قانون کار سابق به استناد مصوبه جلسهٔ مورخ ۸۳/۵/۱۲ شورای عالی حفاظت فنی به ماده ۸۵ قانون کار مصوب آبان ماه ۱۳۶۹ تغییر یافته است) در سیصد و چهاردهمین جلسه مورخ ۱۳۴۷/۱۱/۲۱ شورای عالی حفاظت فنی به تصویب نهایی رسیده و قابل اجرا است.